Begrippenlijst

Gefixeerde schadevergoeding (liquidated damages)

Gefixeerde schadevergoeding () is een bedrag dat het contract vooraf vastlegt als betaling wanneer een genoemde tekortkoming zich voordoet, zoals te late oplevering. In England and Wales is ze afdwingbaar als ze een legitiem belang bij nakoming beschermt en niet buiten alle proportie is tot dat belang, volgens Cavendish Square Holding BV v Talal El Makdessi [2015] UKSC 67.

Laatst bijgewerkt 28 oktober 2026

Een dagbedrag voor vertraging, een annuleringsbedrag of een gestaffelde kill fee kunnen allemaal gefixeerde schadevergoeding zijn als ze een secundaire verplichting zijn die ingaat bij een tekortkoming. De prijs van een echt opzeggingsrecht zonder reden (termination for convenience) is een primaire verplichting, de prijs van een recht om te annuleren, en wordt anders beoordeeld. De annuleringsgids op /guides/client-cancels-freelance-deposit-uk loopt die splitsing door.

We zien liever dat je het bedrag in het ondertekende contract noemt dan dat je achteraf een “boete voor te late betaling” verzint. Lex kan een vertragingstarief of een annuleringsschaal naast de betalingsvoorwaarden zetten. Beide kanten bewerken het op één link, zodat het bedrag is overeengekomen voordat iemand te laat is.

Is gefixeerde schadevergoeding hetzelfde als een boete?

Nee. Gefixeerde schadevergoeding houdt stand; een boetebeding niet. Cavendish verving de oude toets “echte vooraf geschatte schade” als enige toets. De vraag is nu of de clausule een secundaire verplichting is waarvan het nadeel buiten alle proportie is tot het legitieme belang van de benadeelde partij bij nakoming.

Wat is de Cavendish-toets?

Lord Neuberger en Lord Sumption oordeelden in Cavendish Square Holding BV v Talal El Makdessi [2015] UKSC 67 dat een clausule een boete is als ze een secundaire verplichting is die een nadeel oplegt dat buiten alle proportie is tot enig legitiem belang bij afdwinging van de primaire verplichting.

Hoe passen kill fees en annuleringsbedragen hierin?

Heeft de klant een recht om zonder reden te annuleren, dan is het bedrag vaak de prijs van dat recht, geen schadevergoeding voor een tekortkoming. Gaat het bedrag alleen in als de klant in strijd met het contract wegloopt, dan is het een secundaire verplichting en geldt Cavendish. Schrijf op welke je bedoelt. Verreken een eventuele aanbetaling, zodat je niet twee keer hetzelfde geld rekent.

Moet gefixeerde schadevergoeding binnen het aansprakelijkheidsplafond vallen?

Zeg het erbij. Als het vertragingstarief het aansprakelijkheidsplafond kan overschrijden, is het plafond voor die tekortkoming slechts versiering. Veel contracten plaatsen gefixeerde schadevergoeding binnen het plafond of geven haar een apart subplafond. Laat de twee clausules niet over elkaar zwijgen. De pagina over beperking van aansprakelijkheid is waar die onderhandeling meestal plaatsvindt.

Een uitgewerkt voorbeeld

Een videocontract legt £250 per werkdag vertraging na de afgesproken opleverdatum vast, met een maximum van 20% van het honorarium, als gefixeerde schadevergoeding voor te late oplevering, binnen het algemene aansprakelijkheidsplafond. Het stelt ook een annuleringsschaal zonder reden vast van 25% en daarna 50%. Als de montage vier dagen te laat is, factureert de studio £1.000 onder de vertragingsregel en voegt ze geen verzonnen extra “boete” toe.

Hoe het in een contract voorkomt

Voorbeeldtekst · eigen opstelling

Als de Leverancier een Oplevering niet uiterlijk op de datum in de Bijlage levert, betaalt de Leverancier gefixeerde schadevergoeding van [£250] per volledige Werkdag vertraging, tot maximaal [20%] van de Vergoeding voor die Oplevering. Partijen komen overeen dat dit bedrag een echte vooraf gemaakte schatting is van de schade van de Klant en een legitiem belang bij tijdige oplevering beschermt. Het is het enige geldelijke rechtsmiddel van de Klant voor die vertraging en valt binnen het aansprakelijkheidsplafond.

In begrijpelijke taal

Als een genoemde oplevering te laat is, betaalt de leverancier £250 per volle werkdag dat ze te laat is, tot maximaal 20% van het honorarium voor die oplevering. Beide kanten zijn het erover eens dat dat bedrag overeenkomt met de echte kosten van de vertraging. Het is het enige extra geld voor die vertraging en het telt mee voor het plafond.

Veelgemaakte fouten

  • Elke extra heffing “gefixeerde schadevergoeding” noemen, terwijl sommige annuleringsprijzen zonder reden zijn en andere boetes.
  • Een bedrag vaststellen dat buiten alle proportie is tot het honorarium, wat Cavendish niet redt.
  • Gefixeerde schadevergoeding per ongeluk buiten een klein aansprakelijkheidsplafond laten vallen.
  • Een vertragingstarief in de voettekst van een factuur zetten dat nooit in het ondertekende contract stond.

Wat de wetgeving zegt

  • Een clausule is een niet-afdwingbaar boetebeding als het een secundaire verplichting is die de partij die het contract schendt een nadeel oplegt dat volstrekt onevenredig is aan het legitieme belang van de onschuldige partij bij nakoming van de primaire verplichting.

    Bron: Cavendish Square Holding BV v Talal El Makdessi, [2015] UKSC 67Gecontroleerd 28 oktober 2026In afwachting van juridische controle

Bronnen

Veelgestelde vragen

Wat is gefixeerde schadevergoeding (liquidated damages)?

Een bedrag dat het contract vooraf vastlegt als betaling wanneer een genoemde tekortkoming zich voordoet. Ze houdt stand als ze een legitiem belang beschermt en niet buiten alle proportie is daartoe (Cavendish [2015] UKSC 67).

Is het hetzelfde als een boete?

Nee. Gefixeerde schadevergoeding is afdwingbaar; een boetebeding niet. Het etiket in het contract beslist niet, de inhoud wel. Zie /glossary/penalty-clause.

Is een gefixeerde schadevergoeding?

Alleen als ze ingaat bij een tekortkoming. Een bedrag dat de prijs is van een recht om zonder reden te annuleren, is een primaire verplichting en wordt anders beoordeeld. Zie /glossary/kill-fee en /guides/client-cancels-freelance--uk.

Moet het bedrag binnen het aansprakelijkheidsplafond vallen?

Zeg het erbij. Als een vertragingstarief het plafond kan overschrijden, is het plafond voor die tekortkoming slechts versiering. Zie /glossary/liability-cap.

Gerelateerd

De juridische tekst is bindendLaatst beoordeeld 28 oktober 2026In afwachting van juridische controle