Sözlük
Mücbir sebep (force majeure)
Mücbir sebep, iki tarafın da kontrolü dışındaki bir şey işi durdurduğunda bir tarafın yükümlülüklerini askıya alan bir maddedir.
Son güncelleme: 28 Ekim 2026
Mücbir sebep, hiçbir tarafın neden olmadığı ve makul olarak engelleyemeyeceği olayların bir listesidir — doğal afet, savaş veya ulusal bir altyapı arızası gibi şeyler. Bu olaylardan biri işi engellerse, madde genellikle gecikmeyi bir ihlal saymak yerine o yükümlülüğü askıya alır. “İkimiz de bunu yapmadık” maddesidir.
Çoğu madde hızlı bildirim ve yeniden başlamak için gerçek bir çaba ister. Birçoğu, olay belirli bir gün sayısını aşarsa her iki tarafın sözleşmeyi sona erdirmesine izin verir. Zaten vadesi gelmiş ödeme genellikle hâlâ borçtur. Bir sel, zaten gönderilmiş bir faturayı silmez.
İnsanlar hangi olayların sayıldığını, bir tedarikçi arızasının veya bir siber saldırının listede olup olmadığını ve askıya almanın ne kadar sürebileceğini müzakere eder. Kapalı bir listeyi okumak daha kolaydır. Açık bir liste (“bunlarla sınırlı olmamak üzere”) daha geniştir. Personel eksikliği ve “meşgulüz” genellikle listenin dışıNDANDA, tarafların birinin ya da ikisinin paylaşılan bilgileri gizli tutmayı kabul ettiği sözleşmedir.Sözlükte daha fazlası bırakılır.
Bir serbest çalışan için canlı soru genellikle felsefe değil, tarihlerdir. Bir mekân su baskınına uğrarsa çekim tarihleri kayar mı, ön ödeme kalır mı ve taraflardan biri 60 gün sonra çekilebilir mi? Bu üç cevabı yazın. Yalnızca başlığa güvenmeyin.
Ajanslar, bir alt yüklenicinin mücbir sebebinin ajansın mücbir sebebi sayılıp sayılmadığını söylemelidir. Kurgu evi su baskınına uğrarsa, marka yine de bir film ister. Belge, ajansın başka bir kurgu evi denemesi gerektiğini, tarihlerin kaydığını veya her ikisini birden söylemelidir.
Örnek bir uygulama
Bir mekân su baskını bir çekimi durdurur. Fotoğrafçı müşteriye aynı gün haber verir, tarihler kapanma süresi kadar kayar ve hiçbir taraf gecikmeyi bir ihlal saymaz. Ön ödeme defterde kalır. Mekân 60 gün sonra hâlâ kapalıysa, taraflardan her biri anlaşmayı sona erdirebilir ve ücretin kullanılmayan bakiyesi iade edilir; hazırlık için zaten kazanılmış ön ödeme değil.
Sözleşmede nasıl görünür
Örnek ifade · kendi hazırladığımız metin
Hiçbir taraf, makul kontrolü dışındaki olaylardan kaynaklanan gecikme veya ifa edememeden sorumlu olmayacaktır; ancak diğer tarafı derhal bilgilendirmeli ve ifaya yeniden başlamak için makul çaba göstermelidir. Bu madde, zaten vadesi gelmiş hiçbir ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Olay [60] günden fazla devam ederse, taraflardan her biri bu sözleşmeyi yazılı bildirimle feshedebilir.
Sade dille
Bir tarafın kontrolü dışındaki bir şey, kendi payına düşeni yapmasını engellerse, bu sürdüğü müddetçe ihlal içinde değildir. Diğer tarafa çabucak haber vermeli ve yeniden yoluna girmeye çalışmalıdır. Zaten borçlu olunan para hâlâ borçtur. Sorun 60 günden fazla sürerse, taraflardan her biri sözleşmeyi sona erdirebilir.
Sık yapılan hatalar
- Mücbir sebebi meşgul olmak, personel eksikliği veya başka bir işte geç kalmak için kullanmak.
- Zaten vadesi gelmiş ödemeleri kapsam dışı bırakmayı unutmak; böylece sel, bir faturayı bekletmek için kullanılır.
- Listeyi boş bırakmak veya hafif bir gecikmenin bile sayılacağı kadar geniş tutmak.
- Askıya almaya bir bitiş tarihi koymamak; böylece iş aylarca açık kalır.
Sık sorulan sorular
Mücbir sebep nedir?
Bir tarafın makul kontrolü dışında olan ve ifayı engelleyen bir olay; örn. kesintiler veya grevler. Genellikle sürdüğü müddetçe yükümlülükleri askıya alır.
Ödemeyi mazur gösterir mi?
Genellikle engellenen yükümlülükleri askıya alır; zaten teslim edilmiş iş için ödeme çoğunlukla hâlâ vadesi gelmiştir.
Olayları adlandırmalı mıyız?
Çoğu madde kısa bir liste (örn. yangın, sel) ve genel bir kural verir. Dar ve pratik tutun.
İlgili
Hukuki ifade esas alınırSon inceleme: 28 Ekim 2026Avukat incelemesi bekleniyor